Zakład od ponad 50 lat prowadzi badania obejmujące zastosowania metod fizyki jądrowej w naukach o Ziemi (geologii, paleogeografii, geomorfologii), w paleobotanice, archeologii i antropologii, w badaniach zmian klimatu i ochronie środowiska. Wiele z nich znajduje zastosowanie w datowaniu bezwzględnym osadów i zabytków archeologicznych (datowanie metodą radiowęglową, luminescencyjną, ołowiową). Część badań obejmuje również zastosowania lekkich izotopów stabilnych C-13, O-18 i H-2 w badaniach klimatu oraz metod izotopowych w przemyśle spożywczym, energetycznym, agrarnym (metoda izotopu C-14, Cs-137, Pb-210).

Zakres badań

Zakład Geochronologii i Badan Izotopowych Środowiska (ZGiBIŚ) jest unikatową jednostką naukową, w której prowadzi się badania nad fizycznymi metodami izotopowymi i ich zastosowaniem w obszarze innych nauk.

W ramach Zakładu działają dwa laboratoria:

• Laboratorium 14C i Spektrometrii Mas
  • Datowanie radiowęglowe przy pomocy różnych technik pomiarowych (LSC, AMS)
  • Pomiary zawartości lekkich izotopów stabilnych (H, C, N, O)

• Laboratorium Datowania Luminescencyjnego
  • Datowanie metodami dozymetrycznymi (OSL, TL)
  • Pomiary radioizotopowe (spektrometria α i γ) w środowisku (np. 210Pb, 137Cs)

Izotopowe metody badawcze stosowane w ZGiBIŚ znajdują zastosowanie w rekonstrukcji skal czasu dla zdarzeń w historii Ziemi i człowieka, badaniach zmian środowiska i klimatu oraz wpływu człowieka na środowisko i klimat. Wyniki badań wykorzystywane są w realizacji projektów naukowych z dziedziny nauk o Ziemi (geologii, geomorfologii, paleogeografii, hydrogeologii), nauk biologicznych (paleobotanika, dendrochronologia), archeologii i antropologii.

Aparatura

Wyposażenie Laboratorium 14C i Spektrometrii Mas stanowią:

• Izotopowy spektrometr masowy ISOPRIME z analizatorem elementarnym i systemem Multiflow
• 2 stanowiska LSC ze spektrometrami typu Quantulus 1220
• 2 stanowiska spektrometrów LSC typu ICELS
• Prototypowy wielokomorowy spektrometr scyntylacyjny do szybkich pomiarów niskich radioaktywności
• System automatycznego spalania i grafityzacji AGE-3 z analizatorem elementarnym
• Stanowiska próżniowe i chemiczne służące do przygotowania próbek do badań izotopowych

Wyposażenie Laboratorium Datowania Luminescencyjnego stanowią:

• Czytnik luminescencyjny Riso TL-DA-20
• Czytnik luminescencyjny Daybreak 1150
• 2 czytniki luminescencyjne Daybreak 2200
• Kompaktowy system do wyznaczania mocy dawki μDose
• Półprzewodnikowy spektrometr promieniowania alfa
• 3 półprzewodnikowe spektrometry promieniowania gamma
• Scyntylacyjny spektrometr promieniowania gamma
• Analizator wielkości cząstek Malvern Mastersizer 2000
• Stanowiska chemiczne służące do przygotowania próbek do badań

Status naukowy

W 2003 roku Zakład uzyskał status europejskiego Centrum Doskonałości (GAdam Centre of Excellence „Gliwice Absolute Dating Methods”) w ramach 5 Programu Ramowego KE. Status ten Zakład zawdzięcza bardzo dobrej współpracy międzynarodowej, wysokiemu poziomowi osiągnięć naukowych, wysokim kwalifikacjom personelu naukowego, który aktywnie włącza się w realizację interdyscyplinarnych projektów badawczych krajowych i międzynarodowych. Zakład otrzymuje także wiele zleceń na realizację projektów naukowo-badawczych z kraju i z zagranicy.